Je klimschoenen ruiken na een lange dag op de rots of in de klimhal niet bepaald naar bloemetjes. Het is een bekend probleem: zweet, warmte en gesloten materiaal zorgen voor een ideale broedplaats voor bacteriën.
▶Inhoudsopgave
Die veroorzaken die vieze, doordringende geur die je schoenen, je klimrugzak en soms zelfs je hele auto overnemen.
Gelukkig hoef je je dure La Sportiva’s of Scarpa’s niet meteen weg te gooien. Met een paar simpele stappen en de juiste spullen houd je ze fris en gaat je materiaal langer mee. We gaan samen aan de slag, alsof je naast me aan de keukentafel zit met je vieze schoenen in je handen.
Wat je nodig hebt: je materiaallijst
Voordat je begint, zorg je dat je alles bij de hand hebt.
- Een zachte borstel (bijvoorbeeld de Grangers Gear Brush, €8-12) of een oude tandenborstel.
- Een milde, geurvrije zeep: Nikwax Footwear Cleaning Gel (€10-14) of een neutrale groene zeep.
- Een kleine kom met warm water (niet heet, maximaal 30°C).
- Een droogdoek of oude handdoek.
- Een setje schoenspanners van hout of plastic (bijv. de Sidas Shoe Tree, €15-25).
- Optioneel: een geurverwijderaar zoals de Peet Boot Dryer (€30-45) of een zak met actieve kool (€10-15).
Je hoeft niet naar een speciaalzaak; de meeste spullen vind je in de supermarkt of bij een outdoorwinkel. We werken met producten die specifiek zijn afgestemd op outdoor gear, want die zijn vaak zachter voor ademende materialen.
Deze lijst is kort en praktisch. Je hoeft geen dure apparaten aan te schaffen; een simpele schoenspanner doet al wonderen. Zorg dat je de materialen schoon en droog bewaart, zodat je ze vaker kunt gebruiken. Met deze spullen ben je klaar voor de eerste stap: inspectie.
Stap 1: inspecteer en voorbereiden
Haal je klimschoenen uit je rugzak en leg ze op een droge ondergrond.
Kijk goed naar de toestand van het bovenmateriaal en de zool. Controleer op scheurtjes in het rubber, losse naden bij de hiel of slijtage op de neus. Als je schoenen nog relatief nieuw zijn (minder dan 20 klimdagen), is de geur vaak nog makkelijk te verwijderen. Bij oudere schoenen (meer dan 50 klimdagen) kan de geur dieper in het materiaal zijn getrokken, maar ook dan helpt deze methode.
Verwijder de veters en eventuele inlegzooltjes. Spoel de schoenen even snel af onder de kraan met koud water om los zand en grind te verwijderen.
Dit voorkomt krassen tijdens het borstelen. Droog de schoenen direct af met een doek, zodat ze niet doorweekt raken.
Je wilt het materiaal niet langer dan nodig nat houden, vooral bij suede of nubuck bovenlagen. Veelgemaakte fout: meteen de schoenen in een wasmachine stoppen. Doe dit niet! De hitte en het centrifugeren kunnen de lijm en het ademende vermogen aantasten.
Bovendien vervagen kleuren snel. Houd je aan de handwas, dat is veel veiliger voor je investering.
Stap 2: grondig reinigen
Vul de kom met warm water (ongeveer 30°C) en voeg een scheutje Nikwax Footwear Cleaning Gel toe.
Roer tot er lichte schuimvorming ontstaat. Doop de zachte borstel in het mengsel en begin bij de neus van de schoen. Werk in cirkelvormige bewegingen, zachtjes drukkend, over het hele bovenmateriaal.
Besteed extra aandacht aan de plekken waar zweet het meest ophoopt: de hiel en de tong. De zool maak je schoon met een stugger deel van de borstel.
Verwijder alle modder en kalkresten; deze kunnen ook een vieze geur vasthouden.
Tip: Gebruik nooit wasmiddel met wasverzachter. Dat sluit de poriën van het ademende materiaal en vermindert de functionaliteit van je outdoor gear.
Spoel de borstel regelmatig uit in het water, zodat je niet viezer maakt dan je al bent. Na ongeveer 5 minuten werk je de hele schoen af. Spoel de schoenen niet direct onder de kraan af, maar gebruik een schone doek met wat schoon water om ze af te nemen. Dit voorkomt dat het water te diep in het materiaal trekt.
Veelgemaakte fout: te hard borstelen op suede of nubuck. Dit kan het materiaal beschadigen en kale plekken veroorzaken.
Wees geduldig en werk met lichte druk. Na het reinigen laat je de schoenen 10 minuten rusten voordat je verdergaat.
Stap 3: drogen op de juiste manier
Drogen is net zo belangrijk als wassen. Leg de schoenen op hun zijkant op een droge handdoek op een plek met kamertemperatuur (18-22°C).
Vermijd direct zonlicht of radiatorwarmte; dat kan het rubber uitdrogen en barsten veroorzaken. Laat ze minimaal 12 uur drogen, bij voorkeur 24 uur. Zet ze niet rechtop, want dan kan water naar de hiel zakken en daar blijven staan. Net zoals je je kurken handvatten onderhoudt, is het belangrijk om ook je schoenen met zorg te behandelen.
Gebruik de houten schoenspanners zodra de schoenen iets droger zijn. Schuif ze in de schoen en stel ze af op de juiste maat (bijvoorbeeld maat 42 voor een gemiddelde herenschoen).
De spanners helpen niet alleen om de vorm te behouden, maar ook om de binnenkant te ventileren.
Ze zorgen dat lucht door de schoen stroomt, wat de geur aanzienlijk vermindert. Als je een Peet Boot Dryer hebt, zet deze dan op de laagste stand. Plaats de schoenen erop en laat ze 4-6 uur drogen.
Dit apparaat kost tussen de €30 en €45 en is een investering voor serieuze klimmers. Veelgemaakte fout: schoenen op de verwarming zetten. Dit lijkt handig, maar het beschadigt het materiaal op de lange termijn.
Stap 4: geurverwijdering en opfrissen
Na het drogen kan er nog een restgeur hangen. Gebruik een geurverwijderaar speciaal voor schoenen. Een zakje met actieve kool (te koop bij outdoorwinkels voor €10-15) leg je 's nachts in elke schoen.
De kool absorbeert geurmoleculen zonder chemicaliën. Een andere optie is een spray van het merk Nikwax, zoals de Nikwax Footwear Fresh (€8-12), die je licht vernevelt aan de binnenkant.
Laat dit 2 uur intrekken. Voor een diepere behandeling kun je een oplossing van azijn en water gebruiken: meng 1 deel azijn met 2 delen water en spray het licht in de schoen.
Azijn doodt bacteriën effectief. Laat het 30 minuten inwerken en dep daarna af met een droge doek. Gebruik deze methode niet te vaak, want azijn kan op den duur het materiaal aantasten.
Veelgemaakte fout: te veel spray gebruiken, waardoor de schoen klam wordt. Houd het bij een lichte verneveling.
Herhaal deze stap elke 2-3 klimdagen voor het beste resultaat.
Stap 5: opbergen en preventie
Bewaar je klimschoenen altijd met schoenspanners erin, in een droge, geventileerde ruimte. Gebruik een ademende schoenentas van mesh, bijvoorbeeld de Black Diamond Gear Tote (€15-20), in plaats van een plastic zak.
Vergeet ook niet om je klimtouw zorgvuldig op te bergen voor een langere levensduur.
Dit voorkomt vochtophoping en schimmel. Zet ze nooit in een gesloten kast zonder luchtcirculatie; een open plank is ideaal. Na elke klimsessie, spoel je schoenen even snel af als je buiten hebt geklommen.
Zand en kalk zijn namelijk voedingsbronnen voor bacteriën. Droog ze direct, zoals in stap 3. Plan een grondige reiniging elke 4-6 weken, afhankelijk van hoe vaak je klimt. Veelgemaakte fout: schoenen in de auto laten liggen na een warme klimdag.
De hitte versnelt de geurvorming. Neem ze altijd mee naar binnen en laat ze ademen, net zoals je bij onderhoud en reiniging van je klimtouw zou doen.
Verificatie-checklist
Voordat je je schoenen weer aantrekt, loop deze checklist na om zeker te weten dat je klaar bent: Als je alle punten kunt afvinken, zijn je klimschoenen weer klaar voor het volgende avontuur. Met deze routine blijven ze langer fris en functioneel.
- Zijn de schoenen volledig droog? Controleer de hiel en teen; geen vocht meer voelen.
- Is de geur verdwenen? Snuffel even; een milde frisheid is het doel.
- Zitten de schoenspanners erin? Ja, voor de juiste vorm.
- Is het bovenmateriaal schoon? Geen vlekken of resten zeep meer.
- Zijn de veters en inlegzooltjes schoon? Vervang ze indien nodig (nieuwe veters kosten €5-10).
Je investering in merken als La Sportiva, Scarpa of Five Ten betaalt zich uit.
Blijf je schoenen onderhouden, en ze zullen je niet in de steek laten op die ene lastige route. Een frisse start maakt elk klimmoment beter.